FEDERALISMO: Kailangan nga ba?

0
180
FEDERALISMO: Kailangan nga ba?

Latest posts by JEFANIE TUAZON (see all)

Hindi natin kailangan nito at kailanmay hindi kakailanganin.

Una pa lamang ay sinabi ko na agad ang aking posisyon sa usaping pagpapalit ng konstitusyon mula sa pagiging demokrasya papunta sa pagiging federalismo. Pero ano nga ba ang federalismo? Sa madaling paliwanag, ang federalismo ay isang uri ng pamahalaan kung saan ang isang bansa ay nahahati sa mga estado at ang nasyonal na gobyerno. Kabilang sa mga bansang may ganitong uri ng pamahalaan ang USA, at India. Pero ang tanong, kailangan ba ito ng Pilipinas? Ito ang sagot, hindi. Bakit? Maglalahad ako ng sampung (10) dahilan kung bakit sa tingin ko ay hindi karadapat-dapat ang ganitong uri ng pamahalaan sa ating bansa. 

Una, bababa ang pondo ng nasyonal na pamahalaan. Ito ay dahil sa sisenta porsyento (70%) at trenta porsyentong (30%) hatian sa buwis sa bawat estado ng lokal at nasyonal na gobyerno. Hindi sapat ang trenta porsyentong (30%) iyon upang matustusan ang pambansang gastusin ng pamahalaan ukol sa mga programa at proyekto nito. Kayatdi malayong mangutang na naman ang bansa sa internasyonal na bangko.  

Pangalawa, ang pagkakaroon ng kalituhan sa responsibilidad. Halimbawa, ang isang estado ay dumaan sa isang napakalakas ng bagyo, at ang lokal at nasyonal na gobyerno ay nagkagulo sa kung sino ba dapat ang primaryang tumulong sa mga nasalanta. Ang ganitong klaseng eksena ay magiging sanhi pa ng mabagal na pagresponde at aksyon para sa kaligtasan ng mga nabiktima. 

Pangatlo,  ang posibilidad ng pang-aabuso sa kapangyarihan. Ang isang estado ay mayroon lamang isang gobernador na siyang namamahala sa buong estado na kanyang nasasakupan. Ang lahat ng kapangyarihan ay nasa kanya na maaring maging sanhi ng pagtiwali sa katungkulan at korapsyon. 

Pang-apat, ang pagkakaroon ng dinastiya. Ang dinastiya ay isang pamahalaan kung saan ang mga namumuno ay pawang nagmula sa iisang angkan lamang. Sa panahon ngayon kahit wala pang mga estado ay kapansin-pansin na ang nabubuong dinastiya sa ibat-ibang lungsod at lalawigan sa bansa tulad ng pamumuno ng mga Oreta sa Malabon; Binay sa Makati; Gatchalian sa Valenzuela; Marcos sa Ilocos; at Duterte sa Davao. Sa pagkakaroon ng mga federalismo ay mas lalaki ang posibilidad ng pagkakaroon ng dinastiya sa bawat estado lalo pat nasa gobernador ang buong kapangyarihan dito. 

Panglima, ang mahinang pamumuno. Kung maipapasa ang federalismo sa bansang Pilipinas ay may tinatayang magkakaroon tayo ng labing-isang (11) estado sa buong bansa. Isipin mo na lang kung ilang lungsod at lalawigan ang mapapasailalim ng iisang estado lamang na pinamumunuan ng isang gobernador. Sa laki ng kanyang nasasakupan ay maaaring hindi niya na matutukan ang buong estado. 

Pang-anim, maaari itong magdulot ng kumpetensya sa mga estado. Ang bawat gobernador ay may kani-kaniyang paraan ng pamamalakad. Gayundin ang estado na may ibat-ibang paraan ng pamumuhay. Halimbawa, ang Makati ay kilala sa modernisasyon at industriyalisasyon nito. Samantalang ang Nueva Ecija naman ay kilala sa agrikultura. Ang bawat estado at magkakaroon ng hindi pantay-pantay na pag-unlad at progreso. Dahilan upang umusbong ang hindi pagkakaisa at diskriminasyon sa pagitan ng mga estado. 

Pangpito, ang tuluyang paghiwalay ng Mindanao sa bansa. Dulot ng federalismo ang pagkakaroon ng sariling pamahalaan ng bawat estado. Dahil dito may pagkakataon na ang mga Bangsamoro sa Mindanao upang magplano at tuluyan nang umalis sa poder ng Pilipinas. 

Pangwalo, ang pagkakaroon ng ibat-ibang batas. Halimbawa, ang isang estado ay nilegal ang same sex marriage habang tutol naman dito ang ibang mga estado. Magiging bunga nito ang pag-usbong ng alitan sa mga batas at paniniwala, at ng estado at simbahan. 

Pangsiyam, ang pagpapalit ng konstitusyon ay nangangailangan ng malaking pondo. Maging pratikal naman sana ang gobyerno na imbis ilaan ang mga pondo sa pagbabago ng konstitusyon ay ibigay na lamang ito sa pangangailangan ng mamamayan tulad sa pangkalusugan, pang-edukasyon, at pang-ekonomiya. 

At ang huli, ayon sa mga eksperto, ang kasalukuyang konstitusyon ng Pilipinas ay isa sa pinakamaganda, pinakamaayos, at pinakamakataong konstitusyon sa buong mundo. Ang federalismo ay nagtatakda ng pagbabago at pagsasaayos nito. Ang sa akin lang, bakit kailangan pang baguhin ang konstitusyong pamahalaan ng mamamayan; para sa mamamayan; at ayon sa mamamayan? 

Akin nang naipaliwanag ang mga maaaring idulot ng pagbabagong ito. Ngayon, ikaw ang sumagot, kailangan ba ng Pilipinas ang federalismo?

Narito ang pampulitikang artikulo

Mag-aaral ng mga artikulo dito

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here